Arbanasi - Me gjuhn shqype t'Shestanit na burrnohena 

 

N'udhtim pej Ulqinit pr Zagreb, m 1970, u nalem n'Zadr (Dalmaci, Kroaci) dhe u kthyem te Pjetri i Nreks Stanonj, i cilli, tash von, me familjen e vet, e kishte lshue Braticn (Ulqin) dhe kishte zn ven n'Arbanasi (Arbneshi i Zars). Pjetrin dhe t'shoqen, Tonen, i gjetem shpi. Lula, shoqja jeme, me Arbrin e vogl, u nal te Tonja, kurse Pjetri e un dolem n'sheti npr Arbanas. U kthyem n'kafehnn e penzionerve dhe niguem si knaqshin burrat e Arbanasit me muhabetin qi e banjshin n'gjuhn shqype t'Shestanit. Nuk kishim koh me nenj gjat. Vojtem te Kiki, i familjes Gjergja1. Kiki kishte qef me nigue do gj pr Shestanin, kurse un pr Arbanasin e Zadrs, ashtu qi patem nji muhabet t'gjat. N'nji moment, Kikit i tha: Ju po e flitni gjuhn shqype shum mir. Kiki ma priti: Hrvatt na  thon Arbanasi. Pra, na shqyptar jena, isht marre mos me e fol gjuhn e vet. Na i  thona gjuha jon ose gjuha Arbanasit, gjuha shpis. Edhe shoqja jeme e flet mir, njisoj si un. Un e dveta: Pse that ashtu pr gruen tuej? Aj u prgjegj: Po Ivanka isht hrvatic (kroate). Fol grue. Ajo tha: Po, un e kam sue ket gjuh te burri. Kam dash me nerue burrin edhe familjen e burrit. Kjo isht nji gjuh e bukur, do gjuh isht e bukur, duhet me e nerue do gjuh. Fjaln e mori prap Kiki: Due me ju than dika edhe pr vajzn ton Vishnjn2, qi e ka burrin hrvat. Vishnja jau ka sue edhe thmive vet gjuhn e shpis ton. Kur vin te na, mesat e nipat ton flasin gjuhn e shpis ton me mue dhe me gruen teme, me gjyshin dhe me gjushn. Fol grue, kush knaqet ma shum kur mesat e nipat  ton flasim me ne gjuhn e shpis ton? E shoqja ja ktheu: T dy knaqena njisoj. I duem mesat e nipat edhe ma shum kur e flasim gjuhn ton, gjuhn e shpis, gjuhn qi po e flasim tash. Un nuk u durova pa than: Ju po e rueni dhe po e flitni gjuhn qi Shestanasit e prun me veti t'para nj 250 vjetve. Kyj isht nji nerim i posam pr t'part qi erdhen pej Shestanit (trev malore n jugperendim t Liqenit t Shkodrs, rrethi i Tivarit). Kiki ma priti: Na e nerojm edhe gjuhn hrvate, na i nerojm t'gjidha gjuht, por me gjuhn ton, me gjuhn e shpis ton,  me gjuhn shqype t'Shestanit na knaqena, burrnohena. Kshtu na nerojm t'part ton dhe vetveten. 

 

 

Shnoi Sim Gjon Dobreci

 

Arbanasi  Sa albanskim jezikom estana mi se ponosimo

 

Prilikom putovanja od Ulcinja za Zagreb, 1970, zaustavismo se u Zadar (Dalmacija, Hrvatska) i svratismo kod Pjeter Nreke Stanonj, koji je nedavno sa familijom napustio Braticu (Ulcinj) i uselio se u Arbanase (Zadarski Arbanasi). Pjetra i njegovu suprugu Tone, naosmo kod kue. Ljulja, moja ena sa malim Arberom ostade kod Tone, dok Pjeter i ja izaosmo u etnju po Arbanasima. Svratismo u penzionersku kafanu, gdje smo sluali i vidjeli kako ti ljudi uivaju u razgovoru na albanskom jeziku estana. Nijesmo mogli dugo da se zadrimo. Poosmo kod Kiki, familija era . Kiki bjee eljan da uje to vie o estanima, dokle ja o Zadarskim Arbanasima, tako da smo dugo razgovarali. U jednom momentu rekoh Kiki: Vi govorite Albanski jako dobro. Kiki mi odvrati: Hrvati nas zovu Arbanasi. Dakle, mi smo Albanci, sramota je ne govoriti svoj jezik. Mi je zovemo na jezik, jezik Arbanasa, jezik familije. Ovaj jezik govori i moja ena, isto kao ja. Upitao sam ga: Zato ste tako rekli za svoju suprugu? Odgovorio je: Ivanka je Hrvatica, govori eno. Ree ona: Jeste, ja sam nauila ovaj jezik kod mua. Htjela sam da potujem mua i njegovu familiju. Ovaj je jedan lijep jezik, svaki jezik je lijep, treba potovati svaki jezik. Rije uze opet Kiki: Hou neto da vam kaem o mojoj keri Vinji, iji je mu hrvat. Vinja je svoju djeci nauila jezik nae familije. Kad dou k nama, nai unuci govore jezik nae kue sa mnom i sa mojom enom, sa bakom i sa djedom. Reci eno, ko se vie raduje kad naa unuad govore s nama na jeziku nae kue. Ona odgovori: Oboje se radujemo podjednako. Nau unuad volimo jo vie kad govore na jezik, kuni jezik, jezik na kojemu razgovaramo sad. Nijesam mogao da se uzdrim, te rekoh: Vi uvate i govorite jezik koji ste doneli sa sobom iz estana prije negdje 250 godina. Ovo je jedno posebno potovanje predaka, koji su doli iz estana (brdski reon jugozapadno od Skadarskog jezera, Barska optina, Crna Gora). Kiki mi odgovori: Mi potujemo i hrvatski i svaki jezik, ali sa naim jezikom, naim kunim jezikom, albanskim jezikom estana mi uivamo i ponosimo se. Mi ovako potujemo nae pretke i sami sebe.

 

Pripremio Sim Gjon Dobreci. Prevodio Lek Dobreci, Vankuver, Kanada

 

 

Arbanasi  We feel pride in our Albanian language of Shestani

 

While travelling from Ulqin to Zagreb, in 1970, we stopped in Zadar (Dalmatia, Croatia) to visit Pjeter Nreka Stanonj, who very recently left Bratica (Ulqin) and, along with his family, settled in Arbanasi (Zadar). We found Pjeter and his wife, Tonja, at home. My wife, Lula, with our young son, Arber, stayed with Tonja, while Pjeter and I went out for a walk around Arbanasi. We stopped at the pensioners' caf and observed how the men of Arbanasi joyfully conversed with each other in the Albanian language of Shestani. We only had time to stay for a short while. We made our way to Kiki, of the Gjergja family. While Kiki wanted to know everything about Shestani, I wanted to know everything about Arbanasi and, as such, we had a long conversation. At one point, I told Kiki: You speak Albanian quite well. Kiki replied: Croatians call us Arbanasi. Therefore, we are Albanian and it would be shameful not to speak your own language. We have a saying: our language or the language of Arbanasi, the language of the house. Like myself, my wife also speaks Albanian very well. I asked him: Why do you say that? He replied: Well, Ivanka is Croatian. Say something Ivanka. She replied: Yes, I learned this language in this house. I wanted to show respect towards my husband and his family. This is a beautiful language. Every language is beautiful. You have to respect all languages. Kiki spoke again: I wanted to share something with you regarding my daughter, Vishja, whose husband is Croatian. Vishja taught her children the language of our house. Whenever they come over to our house, Vishnja's children speak to their grandparents, my wife and I, in the language of our house. Tell us, Ivanka, who feels the most joy when our grandchildren speak to us in the language of our house? His wife replied: We both feel the same joy. We love our grandchildren even more when they speak to us in our language, the language of the house, the language that we are now speaking. I could not wait but say: You are preserving and speaking the language that the people of Shestani have brought along to Arbanasi approximately 250 years ago. This is an exeptional respect towards your ancestors that came from Shestani (mountanous region southwest of the Scutari Lake, near Tivari/Bar). Kiki replied: We also respect the Croatian language. We respect all languages, but first and foremost, we feel pride and joy in our language, the language of the house, the Albanian language of Shestani. This is the way we respect our ancestors and ourselves.           

Written by Sim Gjon Dobreci

Translated by Besnik S. Dobreci,