ESKULAPI PERĖNDIA MITIKE ILIRE

Pėr simbolin e Eskulapit me gjarpėn Stipēeviqi* shkruan: “... edhe vetė emri i kėsaj perėndie te grekėt dhe romakėt ka origjinė (prejardhje) ilire.
*Stipēeviq Aleksandėr, Ilirėt /historia, jeta, kultura, simbolet e kultit/ Botimet Toena, Tiranė 2002:309-22

Pėr njoftim: Simboli i gjarprit* te ILIRĖT zé vendin qendror nė strukturėn religjioze simbolike. Kulti i gjarprit paraqitet shumė herėt, nė fazėn mė tė lashtė tė kohės sė gurit (parahistorike) te paraardhėsit e ilirėve nė kėto treva dhe qėndron deri nė ditėt tona. Pra, ky ėshtė njė simbol autokton, qė ėshtė krijuar nė trevėn ilire; kėtė kult e gjejmė edhe nė 'Eneidėn' e Vėrgjilit (70-19 para Krishtit), si mbas tė cilit heroi trojan Eneu e ka sjellė nė Itali. Gjarpri ėshtė simbol i Eskulapit, zotit tė mjekėsisė me emėr ilir. Ai ėshtė simbol i menēurisė, i shėndetit, i lindshmėrisė, i sė keqes, personifikim i shpirtit tė ndjerit, mbrojtės i votrės sė shtėpisė. Pra, si mbas mitologjisė ilire, gjarpni ruen shpinė, gjarpni ruen t'gjalltė dhe shpirtat e t'dekunve.
Shestanasit edhe sot thonė: Gjarpni ruen shpinė.
*Marrė prej Aleksandėr Stipēeviq: Ilirėt /historia, jeta, kultura, simbolet e kultit/ Botimet Toena, Tiranė 2002:309-22.
Pėrgatiti SGjD mė 14.2.2010. Buzuku 34/2010:10; Buzuku 28/2008:3.

Por ēka shkruan nė Fjalorin Enciklopedik,Tiranė, 2002:190-1. ESKULAPI - emri latin i perėndisė greke tė mjekėsisė Asclepios; i biri i Apollonit (nė njė fjali 2 tė pavėrteta). E Stipēeviqi, po mos tė kishte fakte tė mjaftueshme, nuk do tė shkruante ...”edhe vetė emri i kėsaj perėndie te grekėt dhe romakėt ka orgjinė (prejardhje) ilire”, stėrgjyshave tė shqiptarėve. Pra, nė shqype Eskulap, nė gjuhėn latine Aesculapius, greke Asklepios, angleze Asclepius.

Pėrgatiti Simė Gjon Dobreci
Shih BUZUKU 45, 2015:5 & Permbledhje vlerash njerezore, Ulqin 2018:44-46.