Gjergji Leks Macit Kols

 

Katuni Vuēdabaj gjinet n’kufi me Crmicėn. Si kanė bjesedue t’moēmit, Vuēa, nji dėjaloē i Nreks pej katunit Nrekaj (Shstani Posht, rrethi i Tivarit), shkon  e krijon katunin, qi u thirr simas emnit tij Vuēdabaj (Vuēedabiq). Vuēa u martue me malazeze dhe mori fenė ortodokse (pravosllave).

Niko Matoja dhe Miqo Jokoja, tė dy pej kti katuni, n’Luthtėn I Botnore, ishin n’ushti t’Malit t’Zi. Kral Nikolla, me disa ushtar tė tij, pej Malit t’Zi  kaloj pėr Itali, e ktyne ju bashkuen edhe kta dy shestabas pej Vuēdabajsh. N’fillim t’senes 1918, Nikoja dhe Miqoja, bashkė me 20 burra malazez, kthehen pej Italisė me nji maunė dhe zbarkohen nė Dobrovodė natėn. Aty u thanė qi gjikah asht ushtria serbe dhe xhades nuk mujnė me kaluo. Ata shkojnė nėpėr mal rrugė pa rrugė, dhe nji natje dalim m’e Golikut, mal pėrmi katunin Vuēdabaj. Pej m’e Golikut panė qi bjellashat e Serbisė kishin llezė shpijat e Nikos dhe t’Miqos. Miqoja i thotė Nikos qi me u dalė nėn Lera, nėrmjet katuneve Bujgėr dhe Nrekaj. Nikoja tha “jo, se n’at mėnyrė kanė me djegė dy katune, Bujgrin dhe Nrekajt, por po prisim e shohim”.  Bjellashat e lanė Shestanin, shkuon nėpėr Kranjė tuo plaēkuo e tuo djegė shpija. Me gjanat e plaēkueme, nja 20 bjellasha vinė n’Muriq, marrin dy muriqas me lunėr pėr me i ēue pėr Vir (Virpazar). Nikoja e Miqoja dhe nji burrė pej Krricet, qi edhe ati i kishin djegė shpinė, u dolen n’pritė te Petrova afėr Krricet, buzė Liqenit t’Shkodėrs,  ku lunra kanon afėr anet. S’parit vrasin kėrmaxhinė, lunra sillet kah ana; aty vrasin 19 bjellasha dhe 2 muriqas. Nji bjellash i varruam kcen n’ujė; ket e lanė gjallė qi me kalxue se ku i kanė metė shoktė.

Vuēdabajt janė majtė vllazėn me Nrekajt, nuk janė marrė nėr veti (nuk banė martesa me njani tjetrin); kur ka dekė dikush pej sish, asht lelekuo: i mjeri vlla ose e mjera motėr. N’at kohė, Niko Matja, Jovo Miqoja, Pjetri Ivos, Bozhi Mitrit dhe t’gjidhė tjerėt kanė folė shqyp, me gjidhė qi gratė i kanė pasė malazeze. Ata gjithmonė kanė thanė se janė shestanas.     

 

Gjergji Leks Macit Kols, shestanas, Fusha e Tivarit, mė 10.2.2006.    


Stėrnipat e shestanasve nė Arbanasi tė Zadrės 
s’e harruan Gjergj Kastriotin - Skėnderbegun

 

Per Skenderbegun 

Stari autoktoni arbanaški govor, što ne znači da starije osobe posve tako i govore

Kur Skenderbeu ka vot ne luft
Para se ne vot ne luft
Ka vot ne Rom nej popen Pio Šisto
Pio Šisto ko ken Iliri1
E ko ken miku i Skenderbeu
E kur ka art Skenderbeu i višun aštu ši ne hekur, 
me špat
Popa i ko san: Šuri! e si ke art ner mua!?
Kam art me tu po si te kame prua
Feen e Vatikanen!
E popa ko ro ne gunj e ja ko pus doret!
1Iliri- Arbanas, shqiptar
#
Skenderbeg 

Skenderbegu junoku jon
Ne mendimet jon 
Ti je ele i nšol
Nuk te ne kur arona

O trimbi jon
Špo zember po na vlon
Si uja kur pervlon
Si zjarmi kur perzijet 

Ēoe barjakun
Kontro jonet akun

Me špat te mbret
Me zember te nzet
Ne kol te bard
Turčet i ko ndal

Skendri jon trimbi i mal
Besa jot e ko fitua
Mehmetum e ko zrua
E feen e ko prua

2O Atleta Krišti
Fea eštu tu ko pagzua
Per kur jo me te arua

 

 

 

O Skenderbegu 

Zabilježbe: Efa Maršan

Kad je Skenderbeg išao u rat
Prije nego je otišao
Pošao je u Rim kod pape Pio Šesti
Pio Šesti bio je Ilir1 
I bijaše prijatelj Skenderbegov
I kad je došao tamo obučen sav u železo, 
s mačem
Papa mu reče: Šuri! A kako si to došao k meni?
Došoh da te vidim kako ću braniti
Vjeru i Vatikan!
I papa pade na koljena i poljubi mu ruke!
1Iliri- Arbanas, shqiptar 
#
Skenderbeg
Skenderbegu junače naš
U našim mislima
ti još živiš
Nećemo te nikad zaboraviti

O junače naš 
što srce nam pališ 
kao kad voda uzavri 
kao kad vatra zagrije

digni barjak 
protiv dušmana naših

Sabljom oštrom 
srcem vrućim 
Na bijelom konju
Turke zaustavi

Skendre naš junače veliki
Besa je tvoja pobijedila
Mehmeta srušila
I vjeru odbranila

2O Atleta Kristov
Vjera te krstom tako označi
Da te se nikad ne zaboravi 

2Atleta Krišti-naslov kojeg su pape dale Skenderbegu kao najvećem knezu kršćanstva u značenju poput: branitelja kršćanstva, odnosno kršćanske civilizacije. Skenderbeg je povijesna osoba, a ne mit ni priča iz narodnih pjesama. Njegove spomenike nalazimo diljem Evrope i njegovo značenje ima širu, tj. evropsku dimenziju.

Arbanashki zaliv - pamje prej Arbanasit, Zadėr